İçeriğe atla

Oku, hayal et, boya

Ormandaki Kayıp Renk

Defne ve Ege, yağmurda silinen orman haritasını yenilemek için canlılara zarar vermeyen renkleri araştırıyor.

5–10 yaş6 dk okuma
Orman patikası ve dere

Hikâye

Defne, her cumartesi orman evindeki gönüllülere yardım ederdi. Orman evinin girişinde, ziyaretçilerin patikaları bulmasını sağlayan büyük bir ahşap harita asılıydı.

Haritada dere mavi, çam ağaçları yeşil, güvenli kamp alanı sarı çizgilerle gösterilmişti. Gece yağan sağanak, haritanın renklerini akıtmıştı.

Sabah olduğunda çizgiler birbirine karışmış, bazı yollar neredeyse görünmez olmuştu. Ormana gelen aileler yanlış patikaya sapabilir, sulak alanlara yaklaşabilirdi.

Defne, haritayı hemen yeniden boyamak istedi. Orman görevlisi Nehir, eski boya kutularının boş olduğunu söyledi.

Kasabaya gidip yeni boya almak bütün günü alacaktı; oysa öğleden sonra okulların doğa yürüyüşü başlayacaktı. Defne, yerdeki yapraklara baktı.

Her yer renklerle doluydu ama haritada kullanılacak boyaları yoktu. Yanına arkadaşı Ege’yi aldı ve orman evinin arka tarafındaki çalışma masasına geçti.

“Doğada renk var,” dedi. “Bakalım onu güvenli biçimde boyaya dönüştürebilir miyiz?”

Ege, çantasından küçük cam kavanozlar çıkardı. Defne önce parlak kırmızı meyveleri ezmeyi önerdi, fakat Nehir onları kuşların yediğini hatırlattı.

Meyveleri toplamak yerine yere düşmüş olanlardan birkaçını seçtiler; yine de Nehir, bitkilerin özsuyunun cilde dokunabileceğini söyledi. Eldiven taktılar ve hiçbir şeyi tatmamaya karar verdiler.

İlk denemeleri, yağmurdan düşmüş koyu renkli yaprakları suyla ezmek oldu. Elde ettikleri sıvı kahverengiydi ama kâğıtta neredeyse görünmüyordu.

Ege, dere kenarındaki sarı çiçekleri koparmak istedi. Defne onu durdurdu. Çiçekler arılara nektar sağlıyordu; onları koparmadan da renk bulabilirlerdi. Yerdeki sarı yaprakları ve küçük kil parçalarını topladılar.

Kil, suyla karışınca yumuşak bir sarı-kahverengi iz bıraktı. Defne, her kavanozun yanına nereden geldiğini yazdı.

Böylece boya ararken hangi malzemelerin güvenli, hangilerinin canlılar için önemli olduğunu unutmayacaklardı. Ormanın rengini bulmak, ormandan istediğini almak anlamına gelmiyordu.

Defne, kavanozları masanın üzerine dizip hangi tonların eksik olduğunu düşündü. Haritada mavi dere, yeşil patika kenarı ve kırmızı acil durum işaretleri vardı.

Ormanda mavi bir boya bulmak kolay görünmüyordu. Ege gökyüzünü gösterdi, ama onu kavanoza koyamayacaklarını ikisi de biliyordu.

Nehir, göl kıyısında yaşayan mavi kanatlı yalıçapkınını görüp görmediklerini sordu. Kuşu aramak yerine, suyun mavi görünmesini sağlayan ışığı anlamalarını önerdi.

Üçü dereye gidip farklı açılardan baktı. Su, gökyüzünü ve ağaçların gölgelerini yansıtıyordu; mavi, suyun içinde saklı bir madde gibi değildi.

Defne haritadaki dere çizgisinin mavi olmasının, suyun her zaman mavi aktığı anlamına gelmediğini fark etti. Mavi boya için kalan eski bir mineral kalemi buldular; Nehir bunun çocuk etkinliklerinde kullanılan, güvenli ve yıkanabilir bir malzeme olduğunu doğruladı.

Fakat haritanın yön işaretleri hâlâ karışıktı. Defne, yeni boyanın yalnızca güzel görünmesini değil, uzaktan da anlaşılır olmasını istiyordu.

Çalışma masasında üç ayrı kâğıt şerit hazırladılar. Birine kil karışımını, birine yaprak suyunu, diğerine mineral kalemi sürdüler.

Kuruyunca renklerin değişip değişmediğini görmek için şeritleri gölgede ve güneşte beklettiler. Yaprak boyası kuruduğunda soldu.

Kil rengi dayanıklıydı ama yeşil patika çizgisi için uygun değildi. Mineral kalem ise mavi dereyi belirgin biçimde gösterdi.

Defne, haritaya hemen fırça sürmedi. Önce küçük bir köşede deneme yaptı.

Ahşabın pürüzlü yüzeyinde ince boya çizgileri kayboluyordu. Ege, boya karışımına biraz daha kil ekleyip kalınlaştırmayı önerdi.

Nehir, çocukların haritayı kolayca okuyabilmesi için işaretlerin yanına şekiller koymalarını söyledi: dere için dalga, patika için çift çizgi, kamp yeri için küçük çadır. Böylece renkleri ayırt etmekte zorlanan ziyaretçiler de yönleri bulabilecekti.

Üçü, her denemeden sonra not aldı ve başarısız olan karışımları çöpe dökmek yerine güvenli şekilde kapalı kapta tuttu.

Öğleye doğru harita yeniden çizilmeye hazırdı. Defne dereyi mavi mineral kalemle belirginleştirdi; Ege kil boyayla patika kenarlarına kalın çizgiler çekti.

Nehir, acil durum noktalarını parlak kırmızı işaretlerle gösterdi. Her çizginin yanına şekil de eklediler.

Harita önceki hâlinin kopyası olmadı; daha okunaklı ve daha dayanıklı bir yol göstericiye dönüştü. Doğa yürüyüşüne gelen öğrenciler girişte durup haritayı inceledi.

Bir öğrenci dalga işaretini buldu, diğeri çift çizgili patikayı takip etti. Hiç kimse sulak alana giden yanlış yola sapmadı.

Yürüyüşün sonunda çocuklar, boyaların nereden geldiğini sordu. Defne onlara düşmüş yaprakları, kil parçalarını ve mavi mineral kalemi gösterdi.

Birlikte doğadan renk alırken bitkilere zarar vermemeyi ve her karışımı önce küçük bir yerde denemeyi öğrendiklerini anlattı. Akşam harita kuruyunca, Defne kenarına tarih attı.

Ormandaki renk kaybolmamıştı; yağmur yalnızca ona yeni bir harita yapma fırsatı vermişti. Bir hafta sonra Defne haritayı yeniden kontrol etti.

Yeni boya yerinde duruyordu, fakat gece nemi ahşabı hafifçe kabartmıştı. Rauf Usta, haritaya su geçirmeyen ince bir kapak yapmayı önerdi.

Defne, kapağın güneş ışığını yansıtıp okumayı zorlaştırmaması için mat bir yüzey seçti. Ege haritanın yanına küçük bir not astı: Yağmurdan sonra yön işaretlerini kontrol edin.

Orman gönüllüleri bu notu görünce kendi görevlerine bir kontrol adımı ekledi. Bir sonraki cumartesi gelen çocuklardan biri renkleri birbirinden ayırmakta zorlandığını söyledi.

Defne, dalga ve çadır şekillerinin ona yardımcı olduğunu görünce sevindi. Haritayı yalnızca renklerle değil, şekillerle de anlatmaları doğru bir karar olmuştu.

Çocuklar patikaya çıkmadan önce kendi küçük haritalarını çizdi; bazıları dereyi mavi yerine dalgalı çizgilerle gösterdi. Defne, haritanın amacının güzel görünmekten önce herkese güvenli yolu buldurmak olduğunu düşündü.

Ormanın renklerini korumak, onları dikkatli kullanmayı ve başkalarının da görebileceği biçimde paylaşmayı gerektiriyordu. Defne, yeni haritanın yanına küçük bir kutu da koydu; ziyaretçiler yanlış ya da solmuş bir işaret görürse not bırakabilecekti.

Böylece harita, kullanan herkesin katkısıyla güncel kalacaktı. Defne bu fikri çok sevdi.